|
در
باره يادمان
رياست
جمهوري
تجربه یادمان در کشورهای مختلف :
بر اساس مطالعات انجام شده در كشورهاي مختلف ، به منظور ايجاد عشق و علاقه به تاريخ در بين نسلهاي جديد و با هدف حفاظت و صيانت از خاطره و ياد بود شخصيتهايي كه در تاريخ و فرهنگ آن كشور نقش عمده اي بر عهده داشته اند مراكزي به عنوان ياد مان يا زاد محل به نام اين شخصيت ها توسط دولت ها تشكيل مي شود . در كشورهايي نظير مالزي ، فرانسه ، آمريكا ، آفريقاي جنوبي ، آلمان و ..... اين امر به صورت حفظ منزل مسكوني ، زادگاه و يا تأسيس ياد مان جهت ثبت و ضبط اسناد ، دست نوشته ها ، خاطرات ، هدايا ، آثار ، يادگاريها ، جايزه ها ، مدالها ، خودرو ، وسايل شخصي ، لباسهاي ملي و مذهبي و ...... انجام مي شود .
تاريخچة یادمان ریاست جمهوری در ایران :
حضرت آیت الله خامنه ای در اوایل دوران ریاست جمهوری خود ، دستور ایجاد موزه هدایای ریاست جمهوری را صادر فرمودند. این امر در سال 1365 با گردآوری مجموعه هدایا و نگهداری در یکی از ساختمانهای دفتر ریاست جمهوری به انجام رسید و خود مقدمه ای شد برای ایجاد موزه هدایای رئیسان جمهوری اسلامی ایران .
بعدها در دهه 70 به منظور برآوردن بخشی از اهداف سازمان اسناد و کتابخانه ملی در جهت ایجاد آرشیو ملی از طریق حفاظت و صیانت از خاطره و یادبود شخصیت هایی که طی تاریخ پس از پیروزی انقلاب اسلامی نقش عمده ای در جهت اعتلای میهن برعهده داشته اند ، با توجه به بند پنجم قانون تأسیس سازمان اسناد ملی(سابق) یادمان رئیس جمهور حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی در سال 76 تأسیس و راه اندازی شد. اسناد و هدایای دو دوره ریاست جمهوری جناب آقای هاشمی رفسنجانی با صلاحدید ایشان و زیر نظر سازمان اسناد ملی ایران (سابق) در محلی که به همین منظور در رفسنجان زادگاه ایشان بنا شد در معرض دید عموم قرار گرفت.
یادمان رئیس جمهور حجت الاسلام والمسلمین خاتمی در سال 83 تأسیس شد . اسناد و هدایای دو دوره ریاست جمهوری جناب آقای سید محمد خاتمی با صلاحدید ایشان و زیر نظر سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در ساختمان شماره 240 مجموعه فرهنگی و تاریخی سعدآباد در معرض دید عموم قرار گرفت و در خرداد ماه سال 84 رسماً افتتاح شد.
اهداف یادمان ریاست جمهوری :
گردآوری، حفظ و نگهداری دستنوشته ها، اسناد، آثار، تألیفات، اشیاء و هدایای رؤسای جمهور و نیز فراهم آوردن شرایط و امکانات مناسب برای دسترسی عموم مردم به ویژه پژوهشگران، به این اسناد و آثار.
وظایف یادمان رئیس جمهور:
گردآوری، حفظ و نگهداری کلیه دستنوشته ها، اسناد، آثار، تألیفات،سخنرانیها، اشیاء و هدایای رئیس جمهور.
فراهم آوردن شرایط و امکانات مناسب برای دسترسی پژوهشگران و عموم مردم به اسناد و آثار که شامل کلیه دستنوشته ها، مکاتبات، صورتجلسات، سفرنامه ها، نقشه ها، فیلم ها، قراردادها، عکس ها و نوارهای صوتی و تصویری و اشیاء و هدایای مرتبط با ریاست جمهوری.
حفظ و حراست برای جلوگیری از خروج اسناد و آثار از محل یادمان و استانداردسازی نگهداری آنها بعنوان اسناد و اشیاء ملی.
تهیه شناسنامه برای اسناد و اشیای موجود در یادمان .
آماده سازی کلیه فضاهای مجموعه برای برپایی فعالیتهای تحقیقاتی، آموزشی و معرفی اشیاء مجموعة مذکور.
برپایی نمایشگاههای مختلف تخصصی و موضوعی و همکاریهای اسنادي ، كتابخانه اي و موزه ای.
ایجاد ارتباط با مراکز مشابه در خارج از کشور به منظور تبادل نظر و انجام کارهای مشترک و بین المللی.
تهیه میکرو فیلم و اسکن از کلیه اسناد به منظور حفاظت و بهره برداری و انتشار اسناد دوران ریاست جمهوری در قالب کتاب ، CD ، عکس ، بروشور، کاتالوگ ، سایت اینترنتی، نمایشگاه و ....
تهیه و جمع آوری اسناد، سفرنامه ها، مقالات و گزارشهای تصویری و تحلیلی مربوط به دوران ریاست جمهوری.
ضوابط تشکیل یادمان ریاست جمهوری :
با توجه به موضوع ماده پنجم قانون تأسیس سازمان اسناد ملی(سابق) و به منظور گردآوری، حفظ و نگهداری دستنوشته ها، اسناد، آثار، تألیفات، اشیاء و هدایای رؤسای جمهور و نیز فراهم آوردن شرایط و امکانات مناسب برای دسترسی عموم مردم، به ویژه پژوهشگران به این اسناد و آثار، یادمان رئیس جمهور حجت الاسلام والمسلمین رفسنجانی توسط سازمان اسناد ملی ایران (سابق) و یادمان رئیس جمهور حجت الاسلام والمسلمین خاتمی توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تأسیس شد.
ضوابط تشکیل یادمان رئیس جمهور هاشمي در قالب آئین نامه ای مشتمل بر11 ماده و 4 تبصره در تاریخ 2/4/76 و ضوابط تشکیل یادمان رئیس جمهور خاتمي در قالب آئین نامه ای مشتمل بر11 ماده و 4 تبصره در تاریخ 21/3/84 به تصویب شورای اسناد ملی ( که متشکل است از : معاون اسناد ملی و دبیر شورا، دادستان دیوان محاسبات کشور، دادستان دیوان محاسبات کشور، معاون وزیر امور خارجه، معاون وزیر علوم و تحقیقات و فناوری، معاون دادستان کل کشور، معاون سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور،2 نفر عضو متبحر در تاریخ و فرهنگ ایران) رسیده است.
مطابق ماده 11 ضوابط تشکیل اين دو یادمان ، در صورت تمایل رؤسای جمهور آینده به تأسیس یادمان، مفاد آئین نامه مصوب در مورد آنان نیز مجری خواهد بود.
رئیس يادمان:
رئیس یادمان نمایندة قانونی یادمان در مراجع حقیقی و حقوقی می باشد و با معرفی رئیس جمهوري - که یادمان به نام وی تأسیس می شود - با حکم رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به عنوان رئیس یادمان منصوب می شود . رئيس يادمان عضو شورای پژوهشکده اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی نیز می باشد .
ايجاد دفتر هماهنگی امور یادمان های رؤسای جمهور در ساختار تشکیلاتی (جدید) سازمان اسناد و کتابخانه ملی:
طی سالهای اخیر یادمان های ریاست جمهوری در تعامل با معاونت اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی اداره می شدند امّا به منظور ایجاد هماهنگی در امور یادمان های رؤسای جمهور در چارچوب قانون تأسیس سازمان و به دلیل اهمیت ویژه و وظایف مهم و گسترده ای که يادمان ها برعهده دارند ، دفتر هماهنگی امور یادمان های رؤسای جمهوري اسلامي ايران زیر نظر مستقیم رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی پیش بینی شد. همچنین این موضوع به امضای ریاست محترم جمهوری جناب آقای دکتر احمدی نژاد به عنوان رئیس هیئت امنای سازمان اسناد و کتابخانه ملّی رسیده است.
با تشکیل اين دفتر و تصویب تشکیلات جدید سازمانی ، اداره و هماهنگي امور یادمانهای فعلی و آتی بر عهدة سازمان اسناد و کتابخانه ملی مي باشد .
وظایف دفتر هماهنگی امور یادمان های رؤساي جمهوري اسلامي ايران:
هماهنگي با دستگاههاي ذيربط در راه اندازي يادمان هاي رؤساي جمهور آينده بر مبناي اساسنامه يادمان .
هماهنگي در طراحي و طرح ريزي مكان و ساختمان يادمان هاي آتي .
هماهنگي جهت دريافت و تحويل امكانات و خدمات مورد نياز ياد مان ها از واحدهاي تخصصي سازمان .
گردآوری و طبقه بندی اطلاعات کلی و جزئی از یادمان ها و متمرکز نمودن آنها در دفتر و تهيه گزارش ادواري از فعاليت يادمان ها و ارائه آن به مراجع ذيربط .
فراهم آوردن زمينه هاي لازم براي بهره برداري يادمان ها از شيوه نامه ها و استاندارد هاي مناسب براي ساماندهي ، حفاظت و مرمت اسناد و مدارك مكتوب ، اسناد ديداري و شنيداري ، اشياء اهدايي و .... .
فراهم آوردن تسهيلات لازم براي يادمان ها به منظور دسترسی سریع پژوهشگران شاغل يا مرتبط با يادمان ها به اطلاعات پژوهشي مورد نياز .
توزیع مناسب امکانات نظير تجهيزات اداري ، مواد مصرفي و منابع ديگر سازمان در بين یادمان ها .
برقراري ارتباط سازماني هماهنگ بين واحدهاي ذيربط سازمان با يادمان ها .
انجام ساير وظايف محوله .
درباره يادمان خاتمی:
در اواخر سال ۱۳۸٠ و در دومین دوره ریاست جمهوری حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی در راستای تحقق حرکتی فرهنگی و ایجاد فضایی مناسب برای معرفی کیفیت ارتباط فرهنگی و سیاسی با کشورهای مختلف مقرر گردید. مجموعه هدایایی که در دوره هفتم و هشتم ریاست جمهوری از طرف دولت ها،موسسات، ارگان ها و افراد گوناگون به مقام ریاست جمهور اهدا شده است و یا خواهد شد، گردآوری شود ودر معرض دید عموم قرار گیرد.
از این رو بخشی از فضای مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد که در اختیار نهاد ریاست جمهوری قرار دارد پس از تغییر کاربری به یادمان ریاست جمهوری حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی تبدیل گردید.
تاریخ ساخت این بنا به دومین دهه از قرن چهاردهم هجری شمسی می رسد که به مناسبت ازدواج فرزند ارشد پهلوی اول با دختر ملک فاروق - پادشاه مصر - برای سکونت زوج جوان توسط معمار مشهور آن عصر مهندس وارطان در فضای باز مجموعه سعدآباد طراحی و با زیربنای تقریبی ٢۵٠٠ متر مربع در سه طبقه و یک زیرزمین ساخته شد که بعد ها به محل سکونت دختر فوزیه تبدیل گردید. بنا با دو اسقنکس مصری در طرفین پلکان ورودی اصلی نسبت به سایر بناهای مجموعه متمایز است.
در اوایل دهه ۵٠ هجری شمسی ساختمان به طور کامل بازسازی شد و چند فضای جنبی از جمله سالن اسکواش به آن الحاق گردید.
پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی این مکان به موزه تاریخ طبیعی تحت نظارت سازمان محیط زیست تبدیل شد.در سال ۱۳۷۵ به مناسبت برگزاری کنفرانس سران اسلامی در تهران در اختیار نهاد ریاست جمهوری قرار گرفت و در دومین دوره از ریاست جمهوری آقای خاتمی به موزه هدایای ریاست جمهوری تغییر کاربری داد.
از سال ۱۳۸۱ عملیات مرمت و احیای این بنا توسط نهاد ریاست جمهوری آغاز شد و به عنوان یادمان ریاست جمهوری سيد محمد خاتمی مورد بهره برداری قرار گرفت.
براساس مصوبه هیئت وزیران بهره برداری از ساختمان مذکور به سازمان اسناد وکتابخانه ملی واگذار شد.
عملکرد مجموعه با عنایت به کیفیت فضاهای آن به شرح ذیل می باشد:
1- زیرزمین شامل خزانه يادمان و مرکز اسناد و کتابخانه
کتابخانه و مرکز اسناد یادمان ریاست جمهوری حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی در فضای تقریبی ۸٠٠ متر مربع و در زیر زمین مجموعه شکل گرفته است. در این بخش کلیه کتب، اسناد و مدارک خطی و چاپی اهدایی به حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی نگهداری می شود.
2- طبقه همکف شامل اطاق نشریات و تالار معرفی روسای جمهوری اسلامی ایران و برگزیده هدایای روسای کشور ها به حضرت آیت الله خامنه ای در زمان ریاست جمهوری معظم له میباشد
3- طبقات دوم و سوم شامل چهار تالار برای معرفی هدایای ریاست جمهوری با تفکیک:
الف: هدایای مربوط به روسای جمهور و امرای کشورهای مختلف
ب: هدایای مربوط به موسسات علمی، فرهنگی و مذهبی کشورهای مختلف
ج: هدایای مربوط به شخصیت های فرهنگی و سیاسی کشور
د: هدایای مربوط به ارگان های خصوصی و نهادهای دولتی کشور
ه: هدایای مردمی
|
